Bukszpan jest jedną z nielicznych roślin, która zachowuje swą zieleń przez cały rok. Jeśli chcesz, aby był ozdobą Twojego ogrodu, to należy pamiętać, że systematyczne przycinanie i formowanie bukszpanu jest dla niego ważne o właściwej porze roku. Jest to konieczne, aby zachował odpowiednią gęstość, szczególnie jeśli ma być formowany w konkretne kształty czy figury. Jest uznawany za doskonałą roślinę na żywopłoty i topiary (rzeźby roślinne). Jeśli odpowiednio zadbasz o krzewy bukszpanu, będziesz mógł w pełni wykorzystać jego walory dekoracyjne.
Jak często i kiedy przycinać bukszpan?
Bukszpan jest rośliną, która bardzo dobrze znosi cięcie i możemy przycinać ją minimum dwa razy w roku, a w razie potrzeby nawet częściej. Pierwsze cięcie powinno odbyć się wiosną, na przełomie marca i kwietnia. Nazywamy to cięciem sanitarnym. Usuwamy stare i zeschnięte gałązki oraz te porażone przez mróz. To pobudzi krzewy do wypuszczania młodych pędów. Żywopłoty kolejny raz możemy przyciąć w lipcu, ale wybierzmy do tego zabiegu dość chłodny dzień. Nie tniemy rośliny w dni bardzo ciepłe, gdyż mogą to bardzo odchorować na skutek dużej utraty wilgoci. Jeżeli po podcinaniu nastąpią dni upalne, należy zadbać o dość częste podlewanie. Ostatnie cięcie bukszpanu powinno odbyć się w pierwszej połowie września. Zbyt późne strzyżenie może sprawić, że rośliny nie zdążą się zregenerować i będą bardziej podatne na przemarzanie.
Cięcie po posadzeniu bukszpanu
Pierwsze cięcie zależy od tego, kiedy posadziliśmy nasze krzewy. Jeśli zrobiliśmy to wiosną, przycinamy go od razu po przesadzeniu do gruntu o 1/3 długości pędów. Bukszpany najlepiej jednak sadzić pod koniec lata, kiedy skończą się upały. Nie wymagają wtedy szczególnie obfitego podlewania. Krzewy posadzone na przełomie sierpnia i września bez problemu zdążą ukorzenić się przed zimą. Z cięciem czekamy wtedy do wiosny. Przez pierwsze 2 lub 3 lata po zasadzeniu bukszpanów możemy przycinać je nawet 3 razy w roku. Spowolni to w znacznym stopniu wzrost krzewów, ale znacznie go zagęści i pozwoli uzyskać jak najlepsze walory dekoracyjne.
Cięcie żywopłotu z bukszpanu
Żywopłoty najprościej formuje się za pomocą nożyc elektrycznych, ale te z kolei mogą pozostawić bardzo pokaleczone i poszarpane gałązki. Należy zatem używać dobrze naostrzonych narzędzi, niezależnie od tego, czy użyjemy ręcznych czy elektrycznych. Przed rozpoczęciem cięcia żywopłotu dobrze jest zaznaczyć sobie za pomocą sznurka poziom cięcia i co jakiś czas sprawdzać, czy robimy to równo. Unikniemy krzywego przycięcia, a przy tym przykrego w skutkach efektu końcowego. Zaczynamy od formowania boków, przodu i tyłu żywopłotu. Następnie ustalamy wysokość, zaznaczając ją równo za pomocą sznurka i palików i przechodzimy do przycięcia góry. Po zakończeniu zabiegu zasilamy żywopłot nawozem i obficie podlewamy aby zapewnić mu regenerację i jak najbardziej optymalny wzrost.
Formowanie bukszpanu
Do formowania bukszpanów warto wcześniej przygotować sobie konstrukcję, np z drutu. U podstawy sadzimy jedną, lub kilka sadzonek (w zależności od efektu, jaki chcesz osiągnąć) a ich pędy rozpinamy na przygotowanym rusztowaniu i przycinamy dwa razy w roku zgodnie z zaleceniami: wiosną i wczesną jesienią. Przycinanie skutkuje zagęszczeniem roślin. Przycinamy również wszystkie pędy, które przerastają poza konstrukcję. W taki sposób możemy stworzyć najbardziej fantazyjne kształty w naszych ogrodach.
Jak najbardziej możemy zabrać się również za przycięcie już starych krzewów. Pozwoli to na ich diametralne odmłodzenie i nadanie zupełnie innego charakteru. Do takiego strzyżenia przyda się szablon ze sklejki lub tektury, który pomoże nam uformować odpowiedni kształt rośliny. Formowanie bukszpanu należy przeprowadzać na tyle często, aby zachowały jak najdłużej niezmienny wygląd i kształt jednak pamiętając o tym, aby ostatnie cięcie odbyło się w pierwszej połowie września.
Jak odmłodzić stary bukszpan?
Odmładzanie starego bukszpanu to zadanie dla cierpliwych, ale ta roślina jest niezwykle wdzięczna i potrafi odbić nawet z bardzo starego drewna. Jeśli Twój krzew przypomina teraz bardziej drapaka niż zieloną kulę, czas na konkretne działania.
Oto plan ratunkowy, który przywróci mu formę:
1. Kiedy najlepiej ciąć?
Najlepszym momentem na radykalne odmładzanie jest wczesna wiosna (marzec/kwiecień), zanim roślina zacznie wypuszczać nowe pędy. Dzięki temu bukszpan będzie miał cały sezon na regenerację.
2. Metody cięcia
W zależności od tego, jak bardzo “zmęczony” jest Twój krzew, masz dwie opcje:
- Prześwietlanie (Metoda łagodna):Jeśli krzew jest gęsty na zewnątrz, ale łysy w środku, usuń ok. 1/3 najstarszych, najgrubszych gałęzi tuż przy samej ziemi. To wpuści światło do wnętrza i pobudzi uśpione pąki na pniu.
- Cięcie drastyczne (Metoda “na jeża”):Jeśli bukszpan jest w fatalnym stanie, możesz go przyciąć bardzo nisko – nawet na wysokość 10–15 cm nad ziemią. Bukszpany świetnie regenerują się ze starego drewna, choć przez pierwszy rok będą wyglądać… cóż, mało wyjściowo.
3. Zabiegi po cięciu (Klucz do sukcesu)
Samo cięcie to tylko połowa sukcesu. Roślina po takim szoku potrzebuje “opieki premium”:
| Działanie | Dlaczego to ważne? |
| Nawożenie | Bukszpan potrzebuje azotu, by wypuścić nowe liście. Użyj nawozu do bukszpanów lub kompostu. |
| Podlewanie | Regularnie nawadniaj, ale nie rób bagna. Cięcie to dla rośliny stres, a woda pomaga w transporcie składników. |
| ** ściółkowanie** | Rozsyp wokół pnia korę lub kompost – utrzyma to wilgoć i stałą temperaturę korzeni. |